Moet ik lid worden van een vakbond?
Ik ben starter in het onderwijs. Moet ik lid worden van een vakbond?
Deze vraag krijg ik regelmatig en ik vind het een goede vraag! Ik zet alles even op een rijtje.
Wat doet een vakbond?
Een vakbond is er om de rechten van werknemers te beschermen. Zolang jouw rechten niet geschonden worden, hoef je eigenlijk geen lid te zijn van een vakbond.
Maar… op het moment dat jouw rechten geschonden worden (bijvoorbeeld bij een arbeidsconflict) en je bent géén lid van een vakbond dan heb je een probleem. Je staat er in dat geval alleen voor en de enige oplossing is het in de arm nemen van een dure advocaat. Maar als je al lid bent helpt de vakbond je.
Kort door de bocht is een lidmaatschap bij een vakbond vooral een zeer goede rechtsbijstandsverzekering als je in het onderwijs werkt en je een arbeidsconflict krijgt. Je krijgt een goede advocaat toegewezen die alles voor je doet wat nodig is om goed uit het conflict te komen.
Als er een staking is (georganiseerd door de vakbond), krijg je op de stakingsdag geen salaris, maar ontvang je een vergoeding uit de stakingskas van de vakbond.
De vakbond onderhandelt voor jou met werkgevers over de cao. Hierbij behartigen ze ook jouw belangen. Mensen die in (vaste dienst) in het onderwijs werken, hebben te maken met twee zeer actieve bonden (CNV & AOB) en wij hebben daardoor een van de beste cao’s in Nederland. Onderwijspersoneel kan niet makkelijk ontslagen worden; dat hebben we aan de vakbonden te danken.
Als werknemer (al dan niet in vaste dienst) hoor je jouw rechten en plichten te kennen en dus ook je cao (net als ons burgerlijk wetboek). Maar helaas… dergelijke wetten en regels zijn moeilijker te begrijpen dan we eigenlijk willen en ze echt doorgronden is een taaie klus.
Als er iets op school verandert (pauzes, werktijden, taakverdeling, enzovoort), heb je meestal geen zin om de hele cao door te nemen. Je kunt de bond bellen en meteen je vraag stellen, zodat je meteen weet waar je aan toe bent. Ze kunnen je in vrijwel alle gevallen helpen als er problemen ontstaan op school.
De vakbonden hebben hun eigen tijdschrift, waar veel informatie in staat waar je echt iets aan hebt. Tenminste, dat vind ik. Het is van een veel hoger niveau dan, laten we zeggen, de Kampioen.
Als lid heb je recht op allerlei hulpdiensten. Korting op (collectieve) verzekeringen, gratis hulp bij aangifte inkomstenbelasting, leuke boeken, cursussen, scholingen en nog veel meer.
Bij alle bonden kun je terecht als je invaller of OOP bent.
Welke vakbonden zijn er en wat zijn de verschillen?
AOB: de Algemene Onderwijsbond.
Deze staat bekend als “openbaar” en is de grootste onderwijsvakbond. Is altijd als eerste op de hoogte en heeft goede rechtsbijstand. Met veel informatie voor startende leraren.
CNV-onderwijs: de Christelijke Onderwijsbond.
Ook heel groot en met goede rechtsbijstand. Verschilt niet veel van de AOB. CNV organiseert gratis trainingen voor invallers en heeft ook veel informatie voor startende leraren.
UnieNFTO: De bond voor VO, MBO en HBO en dergelijke.
Goede rechtsbijstand en ze hebben veel invloed op inhoudelijke ontwikkelingen.
AVV: van Beter Onderwijs Nederland.
Zij willen de belangen van leraren écht gaan behartigen, maar zij hebben geen rechtsbijstand in geval van een arbeidsconflict. Ze krijgen wel steeds meer invloed op beleid. De luis in de pels.
AVV-kunsteducatie: voor docenten in kunstvakken.
LIA: Leraren in Actie.
Zijn ontstaan uit onvrede met de huidige grote vakbonden. Met rechtshulp (wel aan criteria gebonden) en enkele scholingen, maar niet zo uitgebreid als van de grote bonden.
FvOv: Vereniging van Onderwijs Vakbonden.
Blijkbaar praten zij ook al jaren mee over de cao’s en ze bieden scholing op het gebied van MR. Verder lijkt het een erg handige site, want al het officiële onderwijsnieuws staat er meteen op, evenals alle cao’s en de aanvullingen daarop. Geen rechtsbijstand.
AVS: Voor schoolleiders.
Uitstekende helpdesk en mogelijkheid tot rechtsbijstand.
Waarom zou ik lid worden van een vakbond?
- Ook al denk je van niet, er is altijd een kans dat je in een arbeidsconflict terecht komt:
Omdat je tussen wal en schip valt bij een nieuwe cao.
Omdat de nieuwe leidinggevende en jij elkaar niet liggen.
Omdat je moet samenwerken met een collega en dat werkt echt niet.
Omdat het nieuwe bestuur heeft besloten dat je er zomaar uit of naar een andere school moet.
Als je dan niet lid bent van een vakbond, dan baal je echt. En het onderwijs-arbeidsrecht is dermate anders dan andere arbeidsrechten, dat een gewone advocaat minder voor je kan doen dan een advocaat van de vakbond. - Omdat je het heerlijk vindt om regelmatig een tijdschrift te lezen met nieuws over rechten en plichten in het onderwijs en ook wel wat andere zaken.
- Omdat je gratis of voor een klein bedrag scholing kunt krijgen.
- Omdat een telefoontje genoeg is om er achter te komen of jouw bestuur of directeur zomaar *** mag doen.
- Je krijgt betaald op de eerstvolgende echte stakingsdag.
- Je mag een gedeelte van de lidmaatschapskosten aftrekken van de belasting.
- En… als je nog op de opleiding zit, betaal je niets of een piepklein beetje.
En waarom zou ik geen lid worden?
- Ook een arbeidsconflict overleef je. Je zoekt ergens anders een leuke baan en laat ze hun flauwekul houden. Je hoeft niet altijd genoegdoening te halen.
- Een lidmaatschap kost geld.
- Er zijn voldoende andere collectieve verzekeringen, leuke boeken en leerzame scholingen in de aanbieding.
- Je werkt via een uitzendbureau of detachering. Dan val je onder een andere cao.
Oké. Ik word lid. Welke vakbond zal ik kiezen?
Kies op je gevoel.
Bekijk alle sites en neem degene die bij jou past.
En je kunt natuurlijk lid worden van twee vakbonden. Dan wordt je lid van AOB of CNV voor de zekerheid en kies je daarnaast AVV of LIA omdat jij ook wilt dat er iets gaat veranderen.
En als je een speciaal vak geeft (gym, muziek of je bent IB-er) dan word je natuurlijk (ook) lid van de FOV.
Die laatste site zet je in ieder geval bij je favorieten. Erg handig.
Ik heb geen vaste aanstelling. Is het dan een extra goed idee om lid te worden?
Moeilijke vraag. Ik kan geen ja of nee antwoorden.
De huidige flexwet is een heel groot probleem voor invallers. De bond kan je niet beschermen tegen een bestuur dat jou drie maanden op non-actief zet om je niet in vaste dienst te hoeven nemen.
Gelukkig zijn er steeds meer besturen die flexpools organiseren of detacheringsbureaus in de arm nemen. Als je in een flexpool werkt die onder een bestuur valt, dan val je onder de onderwijs-cao. Dan is het wel handig om lid te worden.
Als je steeds losse dagen invalt bij verschillende besturen, dan zou ik het even aankijken. Lid worden kan altijd nog als je ergens wat vaster zit.
Als je een hele lange tijd (lees: maanden) invalt op een school, kan het wel handig zijn om lid te worden.
Als je voor een detacheringsbureau werkt, dan val je niet onder de onderwijs-cao en heeft een lidmaatschap weinig zin. Behalve natuurlijk als je wel op de hoogte wilt zijn en blijven.
Heb jij nog aanvullingen? Zet ze in het commentaarveld.
Meer weten over vakbonden? Luister dan naar deze podcast van Vrienden van het Onderwijs.
