Toetsen zonder stress

Toetsen zonder stress

Toetsen zonder stress - Yes you can

De tafels staan uit elkaar. Lege blaadjes en pennen liggen klaar. Vierendertig paar ogen staren naar de stapel toetsen in jouw handen. In een aantal van die ogen zie je angst. Pure stress. En je vraagt je af: toetsen zonder stress – kan dat wel?

Het flauwe antwoord? Ja, dat kan

Sommige leerlingen reageren enthousiast op toetsen. Ze vinden het heerlijk om ergens hard voor te werken en dan beloond te worden met een goed cijfer. Andere leerlingen raken zo in de stress dat hun resultaten er onder lijden. Je ziet het vaak bij het nakijken. Je ziet dan fouten waarvan je denkt: Hé wat raar. Dat antwoord weet ze toch… Het volgende wat je denkt is: Hoe kan ik er voor zorgen dat ze die fout niet maakt in de volgende toets? Want je weet zeker dat jij er iets aan kunt doen.

Het tweede flauwe antwoord? Dat jij er niks aan kunt doen

Iedere leerling is zelf verantwoordelijk voor een goede voorbereiding. Als ze haar huiswerk nooit maakt, geen planning heeft gemaakt of alleen het leerboek ’s nachts onder haar hoofdkussen heeft gelegd, kan ze zelf ook wel bedenken dat ze vermoedelijk een onvoldoende gaat halen. Maar een leerling die thuis onder druk wordt gezet, onzeker is over de eigen competenties of gewoon geen flauw idee heeft hoe hij moet leren… dat is een ander verhaal. Maar hoe dan ook – op beide soorten leerlingen kun je invloed uitoefenen. Je kunt ze namelijk precies vertellen wat ze wel en niet moeten doen. En of ze jouw tips ter harte nemen? Dat is hun keus. Daar heb je geen invloed op.

Zeven tips voor toetsen zonder stress

1. Verzamel met de klas leertips en zet ze op het bord. Laat de leerlingen de tips overschrijven. Kijk samen naar de beste manieren om woordjes/ begrippen te leren, samenvattingen te maken, verbanden te beschrijven, enzovoort. Dit kun je organiseren met een coöperatieve werkvorm.

2. Ga met de klas de toekomst in. Iedere leerling visualiseert dat de toets ingeleverd is en dat hij/ zij een mooi cijfer heeft gehaald. Laat dat cijfer ook opschrijven. Vraag wat iedereen heeft gedaan om dat mooie cijfer te halen. Vervolgens ga je terug naar het nu en maak samen een planning: wat moet je allemaal doen om dat cijfer te halen?

3. Vertel je leerlingen de volgende voorbereidingstruc bij een vol hoofd of angstige gedachten: Pak een blaadje en schrijf of teken daar alles wat jou van de focus afhaalt. Dagelijkse problemen, boodschappenlijstjes, zorgen om anderen… schrijf het allemaal op, maak er een prop van en gooi de prop weg, zodat je het kwijt bent. Deze tip klinkt misschien raar, maar hij helpt echt.

4. Vlak voor de toets: frisse lucht, water drinken en even flink bewegen (springen, rennen). Vertel dat suikers de concentratie doen verminderen.

5. Maak samen een proeftoets met dezelfde soort vragen. Dus niet: de leerlingen maken en je bespreekt samen na… Nee: echt de toets samen maken. Stap voor stap. En alleen voor degenen die dat willen. Of geef keuzemogelijkheden: samen maken, alleen maken of niet maken.

6. Als het maken van de toets langer duurt dan 45 minuten: splits de toets in tweeën en las een pauze in van 10 minuten. Ook hier weer: frisse lucht, water drinken en bewegen (springen, rennen). Daarna weer: focus.

7. Kijk de toets meteen na: directe feedback is de enige effectieve feedback.

Wil jouw school volgend jaar gaan werken met een handige planagenda voor de leerlingen? Annemieke Groeneveld heeft een hele goede voor je ontworpen. Kijk op haar site: Studielift.

Gebrek aan zelfvertrouwen voor de klas? Je kunt je nog opgeven voor de dagtraining op 8 mei a.s.: Sterk voor de Klas

onvoldoende

Oooo! Waarom hebben ze nu weer een onvoldoende?

Oooo! Waarom hebben ze nu weer een onvoldoende?

Vlak voor de lockdown was ik in een klas waar een slecht gemaakt proefwerk werd nabesproken. Het proefwerk was niet moeilijk geweest, de docent begreep niet waarom zoveel leerlingen een onvoldoende hadden gehaald.

De leerlingen mopperden

De docent deed haar best om de moed erin te houden. “Kom op jongens, over twee weken is de herkansing en als jullie nu goed meedoen, dan gaan jullie allemaal een voldoende halen.”

Het gemopper verstomde. Een beetje. En alle leerlingen deden echt hun best om actief mee te doen.

De docent nam de tijd om het proefwerk na te bespreken

De docent las de eerste vraag voor en gaf vervolgens het juiste antwoord.
Een leerling riep: “ja, maar dat bedoelde ik ook! Het staat er toch? En toch heb je me daar geen punten voor gegeven. En nu heb ik een onvoldoende.”

Het werd weer onrustig in de klas. De docent keek een beetje wanhopig rond en wist blijkbaar niet wat ze nu moest doen. Ze zei: “Oké. Als je een individuele vraag hebt, dan mag je na afloop van de les even bij me komen.”

Na afloop van de les bleven alle leerlingen zitten. Ze hadden allemaal een individuele vraag.
Ze wilden er punten bij. Want de vraag was onduidelijk gesteld. Of de docent had hun antwoord niet goed begrepen. De docent besloot contact op te nemen met de teamleider, want ze wist niet zo goed wat ze hier mee moest.

De conclusie van de teamleider was, dat de meeste leerlingen de vragen niet goed hadden gelezen. De vragen bestonden uit lange, samengestelde zinnen. Sommige vragen konden anders geïnterpreteerd worden. De docent had het proefwerk niet zelf gemaakt. Alle parallelklassen hadden hetzelfde proefwerk gemaakt, maar niet in alle klassen zo slecht als bij haar. En de docent had het proefwerk wel nabesproken, maar niet vóórbesproken. En daar zat de crux.

Als je wilt dat je leerlingen geen onvoldoende halen, dan:

1. Neem je de tijd om (belangrijke) proefwerken voor te bespreken.
2. Deel je een “proef-proefwerk” uit en maak het klassikaal, interactief.
3. Leer je je leerlingen samengestelde zinnen goed lezen.
4. Laat je de leerlingen steeds hardop bedenken: “Wat wordt hier precies gevraagd?”
5. Vraag je je leerlingen hun ogen dicht te doen en zich in te beelden dat ze in de toekomst zijn. Dat ze hier over een paar weken weer zitten en een voldoende hebben gehaald voor hetzelfde proefwerk.
6. Daarna laat je de leerlingen hun ogen weer opendoen en (eventueel) in tweetallen bedenken wat ze nodig hebben om het proefwerk goed te kunnen maken.
7. Laat je leerlingen een eigen stappenplan maken om een vraag goed te kunnen beantwoorden. Samenwerken mag hierbij.
8. Zorg je ervoor dat ze dit stappenplan bij zich hebben bij de toets.
9. Eindig je met een energizer, zodat iedereen fit en vol goede moed het proefwerk kan gaan maken.
10. Vlak voor het echte proefwerk doe je diezelfde energizer nog een keer!

Welke tips heb jij om onze leerlingen goede cijfers te laten halen? Deel ze hieronder.

Meedoen met de online workshop De drie wetten van Orde? Klik hier

Meer weten over online toetsen? Klik hier